به گزارش کردپرس، پروژه اصلاح و یکپارچه‌سازی نیروهای پیشمرگه در اقلیم کردستان عراق، که نزدیک به یک دهه با حمایت آمریکا و کشورهای اروپایی دنبال می‌شد، اکنون عملاً در آستانه شکست قرار گرفته است.  قرار بود این برنامه نیروهای وابسته به احزاب کردی را به یک نیروی ملی و غیرحزبی تبدیل کند، اما در برابر شکاف‌های سیاسی عمیق میان دو حزب اصلی اقلیم متوقف شد.
گزارش تازه وب‌سایت Inkstick می‌گوید برنامه اصلاح پیشمرگه که از سال ۲۰۱۷ با حمایت آمریکا، بریتانیا، آلمان و هلند آغاز شد، نتوانست بر ساختار حزبی و رقابت تاریخی میان حزب دموکرات کردستان (KDP) و اتحادیه میهنی کردستان (PUK) غلبه کند. این دو حزب همچنان کنترل بخش عمده نیروهای مسلح خود را حفظ کرده‌اند و حاضر نیستند نفوذ امنیتی و نظامی خود را واگذار کنند.
پیشمرگه که نیروی رسمی نظامی اقلیم کردستان و بخشی از ساختار امنیتی عراق محسوب می‌شود، در جنگ علیه داعش نقش کلیدی داشت و هزاران کشته و زخمی داد. اما این نیرو همواره با مشکلات ساختاری از جمله چنددستگی حزبی، فساد مالی، حقوق‌های معوقه، نیروهای موسوم به «سربازان خیالی» و ضعف فرماندهی واحد روبه‌رو بوده است.
برنامه اصلاحات قرار بود با ایجاد ساختارهای مشترک، انتقال یگان‌های حزبی به وزارت پیشمرگه و تشکیل تیپ‌های منطقه‌ای، یک نیروی ملی واحد ایجاد کند؛ هدفی که برای بسیاری از کردها تنها یک پروژه نظامی نبود، بلکه بخشی از رؤیای تشکیل نهادهای ملی مستقل و تقویت جایگاه بین‌المللی اقلیم کردستان به شمار می‌رفت.
با این حال، گزارش تأکید می‌کند که گرچه برخی یگان‌ها ظاهراً تحت کنترل وزارت پیشمرگه قرار گرفته‌اند، اما ماهیت حزبی آن‌ها عملاً حفظ شده است. حتی تغییر نام یگان‌های مشهور «۸۰» وابسته به KDP و «۷۰» وابسته به PUK به «فرماندهی منطقه‌ای» نیز نتوانسته وابستگی سیاسی این نیروها را از بین ببرد.
اسلام زێباری، کارشناس نظامی کرد، به Inkstick گفته است: «تشکیل یک نیروی ملی متحد، خواست اصلی مردم کرد است، اما آنچه اکنون رخ داده بیشتر مشروعیت‌بخشی به نیروهای حزبی در داخل وزارت پیشمرگه است.»
در همین حال، آمریکا نیز به‌تدریج حمایت مالی خود را کاهش داده است. بودجه اختصاص‌یافته به پیشمرگه از ۴۱۵ میلیون دلار در سال ۲۰۱۶ به ۷۷ میلیون دلار در سال جاری کاهش یافته و پرداخت کمک‌هزینه حقوق نیروها نیز متوقف شده است. پیش‌نویس بودجه دفاعی آمریکا برای سال ۲۰۲۷ حتی حذف کامل کمک‌های مستقیم به پیشمرگه را پیشنهاد کرده است.
قرار است تفاهم‌نامه همکاری میان پنتاگون و وزارت پیشمرگه در سپتامبر آینده پایان یابد و همزمان نیروهای آمریکایی نیز تا پایان ۲۰۲۶ اقلیم کردستان و سایر پایگاه‌های عراق را ترک کنند؛ تحولاتی که می‌تواند پایان عملی پروژه اصلاح پیشمرگه باشد.
کارشناسان هشدار می‌دهند در صورت شکست کامل روند یکپارچه‌سازی، دولت مرکزی عراق نقش پررنگ‌تری در مدیریت و تأمین مالی نیروهای پیشمرگه پیدا خواهد کرد؛ مسئله‌ای که از نگاه جریان‌های ناسیونالیست کرد، تهدیدی مستقیم برای استقلال تصمیم‌گیری امنیتی اقلیم به شمار می‌رود.
جوست هیلترمن، مشاور گروه بین‌المللی بحران، معتقد است اصلاحات پیشمرگه اساساً پروژه‌ای بود که با فشار و حمایت غرب پیش می‌رفت و نه با اراده واقعی داخلی. به گفته او، با قطع حمایت خارجی، احتمال پایان کامل این روند بسیار بالاست.
گزارش در نهایت نتیجه می‌گیرد که شکست پروژه اصلاح پیشمرگه، نه فقط ناشی از اشتباه محاسباتی آمریکا و متحدانش درباره عمق اختلافات سیاسی اقلیم، بلکه حاصل ناتوانی رهبران کرد در عبور از منافع حزبی و ایجاد یک ساختار نظامی ملی مشترک بوده است.