به گزارش کردپرس، مرکز مطالعات کردی با بررسی گزارش مفصل پنتاگون درباره وضعیت عراق و سوریه در چهار ماهه اول سال 2026 نوشت: گزارش تازه بازرس کل وزارت دفاع آمریکا درباره عملیات «عزم راسخ» تصویری کم‌سابقه از نحوه فروپاشی ساختار خودگردان کردها در شمال شرق سوریه، روند ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) در ارتش دمشق و نگرانی‌های امنیتی واشنگتن از آینده سوریه پس از خروج کامل نیروهای آمریکایی ارائه می‌دهد.

این گزارش که ۲۸ مه منتشر شده، تأکید می‌کند توافق ۲۹ ژانویه میان SDF و دولت احمد الشرع پس از هفته‌ها درگیری شدید حاصل شد. این درگیری‌ها به پیشروی سریع نیروهای دمشق در مناطق تحت کنترل کردها انجامید. به گفته پنتاگون، برای SDF این توافق به معنای پایان عملی پروژه خودگردانی شمال شرق سوریه بود، اما پس از آنکه آمریکا تصمیم گرفت شراکت خود را از نیروهای کرد به دولت مرکزی سوریه منتقل کند، رهبران کرد گزینه دیگری در اختیار نداشتند.

بر اساس گزارش، تا ۲۰ ژانویه نیروهای دولتی سوریه تقریباً تمام مناطق تحت کنترل SDF را تصرف کردند و نیروهای کرد ناچار شدند به دو منطقه اصلی کردنشین در اطراف کوبانی و شمال استان حسکه عقب‌نشینی کنند. اکنون دمشق کنترل تقریباً کامل شمال شرق سوریه را در دست دارد و تنها دو منطقه جغرافیایی کردنشین در اطراف قامشلو و کوبانی همچنان تحت نفوذ نیروهای کرد باقی مانده است.

پنتاگون جزئیات بیشتری نیز از سازوکار ادغام نظامی ارائه می‌دهد. طبق توافق ژانویه، دولت سوریه اجازه یافت وارد شهرهای حسکه و قامشلو شود، اما در مقابل، نیروهای کرد توانستند چهار تیپ نظامی ویژه را برای فعالیت در مناطق کردنشین حفظ کنند. تاکنون سه تیپ SDF به طور رسمی در ارتش سوریه ادغام شده‌اند و یک یگان مستقل در کوبانی نیز به یکی از لشکرهای وابسته به استانداری حلب ملحق شده است.

گزارش همچنین تأیید می‌کند که بخشی از فرماندهان و مدیران SDF در ساختار اداری استان‌های شمال شرق سوریه جذب شده‌اند. دمشق برای کاهش نگرانی‌های کردها اقداماتی همچون صدور فرمان اعطای تابعیت به کردهای فاقد مدارک هویتی و تعهد رسمی به حفاظت از زبان و فرهنگ کردی انجام داده است. بر اساس این تعهدات، آموزش زبان کردی در مدارس مناطق کردنشین مجاز شناخته شده است.

اما گزارش تأکید دارد که مهم‌ترین پرونده‌ها همچنان حل‌نشده باقی مانده‌اند. از جمله:

• چگونگی ادغام کامل نیروهای SDF در ارتش و پلیس سوریه
• سرنوشت یگان‌های مدافع زنان (YPJ)
• وضعیت هزاران کارمند نهادهای خودگردان
• حدود اختیارات آموزش زبان کردی
• ساختار فرماندهی امنیتی در مناطق کردنشین

کلودیو کوردونه، معاون فرستاده ویژه سازمان ملل در سوریه، در این گزارش هشدار داده که ابهام درباره این مسائل می‌تواند روند ادغام را شکننده کند.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش به نقش ترکیه اختصاص دارد. آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا تأیید می‌کند که دولت ترکیه در عملیات ژانویه علیه نیروهای کرد، حمایت مستقیم نظامی و لجستیکی از دمشق انجام داده و همچنان نیز آموزش‌های فنی و مشاوره نظامی به ارتش سوریه ارائه می‌کند. به گفته گزارش، اگرچه آنکارا پیش‌تر اعلام کرده بود پس از تثبیت کنترل دمشق از سوریه خارج می‌شود، اما یک مقام ارشد ترک در فوریه به آمریکایی‌ها گفته شرایط هنوز برای خروج نیروهای ترکیه فراهم نیست.

گزارش همچنین برای نخستین‌بار فاش می‌کند که نیروهای آمریکایی در جریان نبردهای ژانویه دستور داشتند کاملاً بی‌طرف بمانند. این در حالی بود که SDF بارها از ائتلاف ضد داعش درخواست کرده بود برای حفاظت از زندان شدادی ــ محل نگهداری زندانیان داعش ــ مداخله کند. واشنگتن این درخواست را رد کرد، اما ائتلاف مدعی شده که در میانجی‌گری میان دمشق و SDF برای خروج بدون درگیری نیروهای کرد از حلب نقش کلیدی ایفا کرده است.

در بخش دیگری از گزارش، پنتاگون نسبت به خطر نفوذ داعش در ارتش جدید سوریه هشدار می‌دهد. بر اساس ارزیابی  این نهاد اطلاعاتی آمریکا، نبود سیستم دقیق پالایش امنیتی و ادغام سریع گروه‌های مختلف مسلح باعث شده عناصر افراطی و حتی افراد دارای سابقه ارتباط با داعش وارد ساختار نظامی جدید شوند.

گزارش به حمله دسامبر ۲۰۲۵ در پالمیرا اشاره می‌کند که طی آن دو نظامی آمریکایی و یک مترجم آمریکایی کشته شدند. اگرچه در ابتدا این حمله به داعش نسبت داده شد، اما بعدها مقام‌های ضدتروریسم آمریکا آن را «حمله تروریستی از داخل» توصیف کردند. به گفته گزارش، عامل حمله از اعضای سابق داعش بود که پس از مدتی حضور در هیئت تحریرالشام وارد ساختار نظامی سوریه شده بود.

پنتاگون هشدار می‌دهد که حضور چنین افرادی در ارتش سوریه می‌تواند موجب نشت اطلاعات عملیات ضد داعش، منحرف شدن مأموریت‌ها و حتی هشدار دادن به هسته‌های داعش پیش از عملیات شود. در گزارش آمده که نیروهای آمریکایی در هرگونه همکاری آینده با ارتش سوریه باید فرض را بر «نفوذ اطلاعاتی» بگذارند و همین مسئله همکاری اطلاعاتی را بسیار دشوار کرده است.

گزارش همچنین به بحران اردوگاه الهول اشاره می‌کند؛ جایی که در ژانویه حدود ۲۰ هزار عضو خانواده‌های داعش از آن گریختند. طبق ارزیابی ائتلاف ضد داعش، نیروهای دولت سوریه نه‌تنها مانع فرارها نشدند، بلکه در توقف شبکه‌های قاچاق وابسته به داعش نیز مداخله‌ای نکردند. بسیاری از زنان و خانواده‌های مرتبط با داعش با کمک شبکه‌های محلی به ادلب منتقل شدند؛ موضوعی که از نگاه واشنگتن می‌تواند به احیای تدریجی داعش کمک کند.

آمریکا همچنین هشدار داده که داعش از خلأهای امنیتی ناشی از انتقال سریع مناطق کردنشین به کنترل دمشق استفاده می‌کند. به گفته پنتاگون، داعش اکنون بیشتر در دیرالزور، حسکه، دمشق و حلب فعال است و همچنان توانایی برنامه‌ریزی حملات خارجی را حفظ کرده است.

گزارش در پایان تأکید می‌کند که با وجود این که داعش قلمرو مستقلی ندارد، این گروه همچنان تهدیدی جدی برای سوریه و منطقه محسوب می‌شود. هم‌زمان، خروج کامل نیروهای آمریکایی از سوریه در اواسط آوریل و پایان رسمی مأموریت ۱۰ ساله ائتلاف ضد داعش، آینده همکاری امنیتی میان واشنگتن، دمشق و نیروهای کرد را وارد مرحله‌ای مبهم و پرریسک کرده است.